Lexicon Ingrediënten: Zout

Zout is belangrijk. Steden als Salzburg en Salt Lake City zijn naar zout vernoemd. Het woord salade betekent letterlijk "gezouten", en komt van de oude Romeinse praktijk van het zouten van bladgroenten. Zout regelt de vochtbalans en speelt een essentiële rol in het zenuwstelsel als elektriciteitsoverbrenger. Zout is daarom onmisbaar voor mens en dier. Teveel zout is echter erg schadelijk. 

Zout is een van de oudste smaakmakers. Ondanks het feit dat wij nu al meer dan 100 jaar gebruik maken van alternatieve methodes, zoals koelen en inblikken, is zout ook nog steeds het conserveermiddel bij uitstek.
Zout voor menselijke consumptie wordt geproduceerd in verschillende vormen:

  • Ongeraffineerd zout (zoals zeezout)
  • Geraffineerd zout (keukenzout)
  • Gejodeerd zout (met toevoeging van jodium)
  • Zout met toevoeging van fluor

 Zout wordt al sinds mensenheugenis ontgonnen. De oudste bekende bronnen, in Roemenië en China wijzen terug naar een periode rond 6000 v. C. De Egyptenaren kenden zout als conserveermiddel en offergave, en verhandelden zout vlees met de Phoeniciërs in ruil voor cederhout. Zout was in het Romeinse rijk zo kostbaar dat de soldij van soldaten "geld om zout mee te kopen" werd genoemd, oftewel "salaris".

Verschillende natuurlijke zouten hebben verschillende minerale samenstellingen en daardoor een unieke smaak. Fleur de sel bijvoorbeeld, natuurlijk zeezout verkregen door verdamping van het oppervlaktezeewater in zoutpannen, heeft een unieke smaak die van regio tot regio verschilt. Puur zeezout is bitter door calcium- en magnesiumverbindingen, en wordt zelden ongeraffineerd gegeten.  Geraffineerd zout is vandaag de dag hoofdzakelijk Sodiumchloride.  

In veel Oost-Aziatische culturen wordt zout niet traditioneel gebruikt als specerij. Vaak worden hiervoor sauzen en substanties gebruikt die van zich zelf zout zijn (gedroogde vis, vissaus, sojasaus). Omdat in het Romeinse rijk zout erg duur was werd ook daar vaak gezout met een uit gefermenteerde vis verkregen concentraat, garum genaamd.

Zie ook: zwart zout

Franse term: Sel
Duitse term: Salz
Engelse term: Salt

Zout